FRENGİ (SİFİLİS)

FRENGİ (SİFİLİS)

ŞİFACIBAŞI AKTAR

0 232 362 94 87

1811 sok. 3-c BOSTANLI İZMİR

FRENGİ

Frengi, Avrupa’da 15. yüzyıldan sonra ortaya çıkmış, dünyada yaygınlaşmış ve ölümlere sebep olmuş tehlikeli bir hastalıktır. Amerika’nın keşfi ile hastalığın tespitinin aynı zamana rastlaması, o zamanlar hastalığın Amerika’dan geldiği yönünde tartışmalara yol açmıştı. Bir zamanların korkunç hastalığı büyük ölçüde yok edilmişse de, günümüzde frengi vakaları halen mevcuttur ve hastalık önemini korumaktadır.

Türkiye’de Sağlık Bakanlığı kayıtlarında 1997 yılı itibariyle frengili hasta sayısı 3023’tür. Dünya Sağlık Örgütü verilerinde, hastalığın bir yılda 12 milyon kişide görüldüğü bildirilmektedir (WHO,1996).

Hastalığın seyri:
Frengi, deri ve iç organları tutarak çeşitli klinik tablolara yol açar. Hastalık üç evre halinde seyreder. Her evrenin belirtileri ve oluşan hasarlar farklıdır.
-Cinsel ilişki sırasında mikrop, ciltten vücuda girer. Bu giriş yerinde bir müddet sonra bir yara ortaya çıkar. Mikrobun bulaşmasından yaranın çıkış zamanına kadar yaklaşık 9 ila 90 gün arasında bir süre geçmektedir. Bu yara önce sivilce gibi belirir, sonra üzerindeki deri dökülerek açık ülser şeklini alır. Bu ülser tipi yaranın kenarları serttir. Yaranın kenarlarının sertliği frengiye özgüdür ve bu nedenle frengi yarası için “sert ülser” tabiri kullanılır.

-Frengi yarasının en sık görüldüğü yerler erkeklerde penis, kadınlarda ise büyük ve küçük dudaklardır. Yaranın daha az sıklıkta görüldüğü yerler, penis çevresi, torbalar, dudak, ağız ve dildir.
-Frengi yarasının ortaya çıktığı döneme birinci devre denilir. Yara yaklaşık 1,5-2,5 ay sonra kendiliğinden iyileşir. Hastalık, 2 ila 6 ay arasında değişen süre sessiz kalır.
-Sessiz devreden sonra kaşıntısız cilt lezyonları ortaya çıkar. Cilt lezyonlarının olduğu döneme ikinci devre frengi adı verilir. Bu devrede de cilt lezyonları kendiliğinden iz bırakmadan kaybolur ve hastalık tekrar sessiz bir döneme girer. Bundan sonra hastalık ya hayat boyu sessiz kalır ve hiç bir belirti oluşturmaz ya da üçüncü devreye girer.
-İkinci devreden yıllar sonra frengi, çeşitli iç organlarda hasar oluşturmuş halde ve oluşan hasarların belirtileriyle tekrar ortaya çıkar. Hastalığın tekrar ortaya çıkışı ile üçüncü devre başlar. İkinci evreden üçüncü evreye geçiş yıllar sonradır. Ancak hastalığın ne zaman ortaya çıkacağı bilinmez. Bu devrede en fazla sinir sisteminde hasar vardır. Sinir sistemi yanında eklemler, karaciğer, kalp ve damarlar gibi bir çok organda yapı ve işleyiş bozuklukları meydana gelir. Bu nedenle üçüncü devre, frengi hastalığının ölümcül bir safhasıdır.

Bulaşma yolları-korunma:
Birincil bulaşma yolu cinsel ilişkidir. Birinci devredeki yara ve ikinci devredeki cilt lezyonları mikrop ihtiva etmesine rağmen üçüncü devre lezyonları mikropsuzdur. Bu nedenle birinci ve ikinci devre lezyonları olan frengili biriyle cinsel ilişki sonucunda hastalık bulaşır. Bunun dışında, gebelikte ve doğumda anneden bebeğe ya da mikroplu kan ve kan ürünlerinin nakli ile bulaşma olabilmektedir.
Frengiden korunmak tek eşlilikle mümkündür. Penis lezyonlarında prezervatifler bulaşmayı önleyebilir. Ancak kadındaki frenginin erkeğe bulaşmasını önleyemez. Keza prezervatifler ikinci devre lezyonlarından bulaşmayı önleyemez.

Teşhis:
Yaralardan alınan numune, mikroskop altında incelenerek mikrop aranır. Mikrobun görülmesi sonucunda teşhis konulur. Buna ilaveten mikroba karşı vücutta oluşan reaksiyon ve savunma maddelerini ölçen kan testleri teşhiste kullanılmaktadır.

Tedavi:
Frenginin tedavisi penisilinlerle yapılmaktadır. Birinci ve ikinci devre frengide penisilin tamamen iyileşmeyi sağlayabilmektedir. Ancak, üçüncü devredeki frengide penisilinler işe yaramamaktadır.

Ayrıca; penisilin iğnesi vurulduktan sonra, bitkisel yöntemlerle de bizler alternetif destek veriyoruz. Hem iğne ile, hemde bitkisel yöntemler ile tedaviye giren kişi 1,5 yıl kimse ile Cinsel ilişkiye girmeyip, kanının kimseye bulaşmamasını sağlaması gerekmektedir.

Bu konuda doktorunuza başvurmanız önemlidir.

SORULAR CEVAPLAR

Frengi nasıl meydana gelir?
Treponema palladium adlı burgu biçimindeki bir mikrop (spiril) olan bakteriyel bir organizmadan ileri gelir.

Frengi vakaları azalmakta mıdır?
Yakın zamanlara kadar öyleydi. Ancak son yıllarda dikkatsizlikten ve gereken tedbirlerin alınmamasından hastalığın artış gösterdiği görülmüştür.

Frengiye karşı tedbir almayan herkes hastalığa yakalanır mı?
Her zaman değil. Hastalığın etki durumu gibi faktörler vardır. Temasın nerede, nasıl yapıldığı ve hastalığın tipi gibi başka faktörlerde hastalığın bulaşma oranını tayin eder.

Frengiye karşı tabiî bir muafiyet var mıdır?
Hayır.

Frengi irsî olabilir mi?
Evet. Frengi, annenin kanı yoluyla çocuğa geçebilir.

Bir insan frengiye yakalandığını nasıl anlayabilir?
Esas temastan birkaç hafta sonra şankr olarak adlandırılan bir yara belirir. Bu şankr genital organlarda veya hastalıklı kişiyle temas nereden yapılmışsa orada belirebilecektir.

Frengiye yakalanıldığmın başka yollardan öğrenme yolları var mıdır?
Evet. Çeşitli kan tahlil metotları vardır ve bunlar kişinin enfekte olup olmadığını gösterir. (Son yıllara kadar en çok uygulanan Was-sermann testi idi, ancak son yıllarda daha doğru testler bunun yerini almıştır.)

Şankr nedir?
Frenginin birinci yarasıdır. Yaklaşık dört santim çapında olan, ağrı vermeyen küçük bir yaradır. Şankr genital organlarda veya dudaklarda vb. temasın yapıldığı başka yerlerde çıkabilir.

Şankr tedavi edilmezse ne olur?
Birkaç hafta olduğu yerde kaldıktan sonra kendiliğinden kaybolur.

Şankr kaybolduktan sonra ne meydana gelir?
Bir veya iki ay sonra vücudun başka yerlerinde lekeler veya kızıllar ortaya çıkar ve boğazda hassasiyet meydana gelir. Buna ikinci patlama veya frenginin ikinci safhası denir.

Bu lekeler veya kızıllar ve boğazdaki hassasiyet tedavi görmediği takdirde ne olur?
Bu arazlar da birkaç hafta içerisinde kendiliklerinden kaybolurlar

Böyle haller hastanın frengiden tedavi edildiğini mi gösterir?
Kesinlikle hayır. Mikroplar bütün vücutta dolaşır ve başka bir yerde, başka bir zaman, bazen yıllarca sonra, aktif bir enfeksiyonla ortaya çıkar.

Görünürde herhangi bir frengi belirtisi yoksa kan tahlili hastalığın mevcut olduğunu gösterir mi?
Evet.

Frengiyi önleyecek çareler var mıdır?
Evet, muhtemelen hasta olan bir kişiyle temastan kaçınmakla. Ayrıca, temizliğe riayet etmeyen ve enfekte olabilecek kişilerin kap ve âletlerini kullanmamakla bu hastalık önlenebilir.

Cinsel temasla frengi alınması önlenilebilinir mi?
Hayır. Aktif frengisi olan bir kişiyle cinsel temasta bulunulursa hastalığa yakalanma ihtimâli çok büyüktür.

Frenginin normal belirtilerinden hiçbiri görünmeyen bir insanın kan testleri “müspet” gösterebilir mi?
Evet, bir insan irsi olarak frengili olabilir. Bu durumda her kişinin frengi için kanını tahlil ettirmesi çok önemli nedenlerden biridir.

Bir kişide frengi yoksa, kan testlerinin “müspet” çıkması mümkün müdür?
Evet, bazen insanlarda yüksek nöbet varken veya başka hastalıklardan mustaripseler, frengi için yapılacak kan tahlilleri “müspet” gösterebilir.

Doğuşta bir çocuğun frengiyi irsî olarak aldığının tespit etmek yolları var mıdır?
Evet. Göbek kordonundan alman kan tahlil edilebilinir. Bundan da daha önemli olanı ana ve babanın kan testleri “menfi” çıkmışsa doğan çocukta hastalık olamayacaktır.

Anne veya babada ya da birinde, frengi olmuş ve tedavi edilmişse doğacak çocuğun frengili olma ihtimalleri nedir?
Ebeveyn hastalıktan tedavi edilmişse, doğacak çocukta frengi olmayacaktır.

Çocuk doğduktan sonra ilk çağlarında irsî olarak frengi aldığını gösteren belirtiler var mıdır?
Evet. Doktorun çocukta doğuştan frengili olduğuna dair teşhis edebileceği bazı belirtiler mevcuttur.

Yeni doğmuş bir çocukta frengi başarıyla tedavi edilebilir mi?
Evet.

Tedavi olmamış olan frenginin tehlikeleri nedir?
Frengi tedavi edilmediği hallerde uzun bir süre sonra genellikle hayatî bir organda kendisini yeniden gösterecektir.

Gecikmiş veya üçüncü derece, frengi genellikle hangi organlara tesir eder?
a. Sinir sistemine.
b. Kalbe.
c. Şahdamar (aort) gibi büyük kan damarlarına.
d. Karaciğere.
e. Cilde.

Frengi enfeksiyonunun sinir sistemine bulaşmasıyla ne gibi hastalıklar meydana gelebilir?
a. Parezi olarak adlandırılan bir akıl hastalığı.
b. Tabes (lokomotor ataksi) diye adlandırılan vücut hareketlerinde düzensizlik ellerde ve bacaklarda dengesizlik yaratan bir hastalık. Bu durumda hasta yürüyemeyecek duruma gelmektedir.

Frengi nasıl tedavi edilir?
Hastalık erken teşhis edildiği ve derhal tedaviye geçildiği takdirde, bugünkü metot ve ilâçlarla frengi başarıyla tedavi edilmektedir. Penisilin ve başka antibiyotik ilâçlar, vakaların büyük çoğunluğunda başarılı olmaktadır.

İkinci ve üçüncü safhalarında frengiyi tedavi etmek daha mı zor olmaktadır?
Evet. Şankr gibi birinci safha yarası olan bir kimse derhal tedaviye başvurmalıdır. Tedaviye erken başlandığı takdirde iyileşme şansları çok daha fazladır.

Frenginin geç gelen komplikasyonları başarılı şekilde tedavi edilebilinmekte midir?
Bir dereceye kadar. Ancak, erken başlanılan tedavideki başarı bu hallerde beklenemez. Geç gelen komplikasyonlar ancak durdurula-bilinir ve daha da ilerlemelerine engel olunabilinir.

Frengi gelişmesinde kan testleri ne zaman “müspet” belirtiler gösterir?
Şankr meydana çıktığı zaman.

Frengi ne zaman en bulaşıcı olur?
Birinci ve ikinci safhalarında, bir şankr, leke ve kızıllıklar, boğazda tahrişler olduğu zamanlarda.

Frengi üçüncü safhasında bulaşıcı olur mu?
Bu safhada hastalığın bulaşıcılığı yok gibidir. Ancak anne veya babadan hastalığı irsî şekilde doğacak çocuğuna geçirebilir.

Frengi için hastaneye yatmak gerekli midir?
Hastalığın erken safhalarında gerekli değildir. Ancak çok bulaşıcı olan hallerde, gerekli korunma tedbirlerini almakta ihmal gösterecek kişileri, hastalığı başkalarına bulaştırmalarını önlemek için, hastanede tecrit etmek gereklidir. Ciddî sinir sistemi komplikasyonları ve kalp komplikasyonları vakalarında da hastanın hastaneye kaldırılması icap eder.

Frengi tedavisinde hastaya penisilin nasıl verilmektedir?
Kalça adalelerine veya damarla yapılacak enjeksiyonlarla.

Frengi geçiren bir kişi evlenmeli midir?
Hastalık tam anlamıyla tedavi edilmiş ve hasta iyileşmişse evlenebilir.

Frengili bir hastanın hastalığı eşine aşılama oranları nedir?
Eğer yeterli bir şekilde tedavi edilmişse bu hastalığı geçirme ihtimali yoktur.

Frengi tam olarak tedavi edildikten sonra bir hastanın hastalıktan tamamen temizlenmiş olması ne kadar sürer?
Bir hastanın hastalıktan tamamen temizlendiği ancak iki veya üç yıllık bir kontrolden sonra tıbben tespit edilebilir.

Tedavi başladıktan ne kadar süre sonra hastalığın bulaşıcı safhası ortadan kalkar?
Penisilin enjeksiyonlarına başlandıktan birkaç gün, en geçinden birkaç hafta sonra. Çok kez birkaç enjeksiyondan sonra frengi bulaşıcı karakteristiğini kaybeder.

Bir insan lokantada yemek yerse kullandığı tabakların veya çatal, kaşık ve bıçakların frengi mikrobu taşımadığından nasıl emin olabilir?
Normal bulaşık yıkama frengi mikroplarını öldürmek için yeterlidir.

Frengi mikropları açık havada veya çatal, bıçak, tabak veya bardaklarda ne kadar süre yaşayabilirler?
Bu gibi hallerde bir veya iki dakika içerisinde ölürler.

Bir kere frengiden tedavi olan hasta hastalığa bir kez daha yakalanabilir mi?
Evet.

Frengi tedavisinde antibiyotiklerden başka ilâçlar da tesirli olmakta mıdır?
Evet. Bazı nadir vakalarda hasta antibiyotiklere karşı alerji göstermekte ise hastalık arsenik ve bizmut enjeksiyonlarıyla da tedavi edilebilir.

Arsenik ve bizmut enjeksiyonları ile normal bir frengi vakası tedavi edilebilir mi?
Evet. Ancak bu metotlarla tedavi usulü antibiyotiklerle tedaviden çok daha uzun sürmektedir ve üstelik enjeksiyonlar sancı yapmaktadır.

Frengiden tam olarak tedavi olduktan sonra bir hasta eski normal hayatını sürdürebilir mi?
Evet.

Frengi hastalığı tedavi olduktan sonra insan faaliyetini bazı alanlarda sınırlandırması gerekli olmakta mıdır?
Hayır.

Frengi bazı hallerde ölüme neden olabilir mi?
Evet, genellikle geç safhalarda meydana gelen beyin ve kan damarları frengilerinde.

Frengisi olan bir kadın gebe kalmalı mı?
Tam anlamıyla tedavi olup doktorlar iyileştiğine dair rapor verinceye kadar hayır.

Frengi devamlı çocuk düşürmelere ve ölü doğumlara neden olabilir mi?
Evet. Birçok doktor frenginin bu hallere neden olduğunu söylerler.

Doktorları frengiden iyileştiğine dair rapor verdikten sonra bir hasta hangi sürelerde doktora gitmelidir?
En azından yılda bir defa.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !